gepubliceerd op 2009-08-14 00:00:00.0
Visteelt in zout water hoeft volgens MSc-studenten Sophia Molpheta en Karim van Wonderen niet te leiden tot de bekende grote installaties die het landschap aantasten. Ze bedachten voor hun afstudeeropdracht bij de leerstoelgroep Landschapsarchitectuur methodes voor de teelt in Zeeland waarin ook natuur en recreatie een plaats hebben.
Sophia en Karim gebruikten het proefbedrijf de Zeeuwse Tong als basis voor hun plannen. ‘Dat bedrijf wil duurzaam produceren, en een kringloop met tong, zeekraal, mosselen, algen en wormen maken’, vertelt Karim. ‘Maar het draagt (nog) niet bij aan de regionale ecologie en de behoeftes van toeristen en lokale bevolking.’ Sophia voegt toe: ‘De visvijvers zien er nu nog heel industrieel uit, met rechte lijnen en installaties. Als het op grotere schaal wordt toegepast moet het beter in het landschap verwerkt worden. We hebben ontdekt dat het rurale landschap en het toerisme erg belangrijk zijn voor Zeeland. Bovendien speelt bij elke Zeeuw nog het gevecht tegen het water door het hoofd. Daardoor is het samenwerken met de zee voor de Zeeuwen bijna ondenkbaar.’
Inmiddels staan de kustgebieden wereldwijd onder druk van een stijgende zeespiegel en wordt in Zeeland de akkerbouw bedreigd door verzilting en zoetwatertekorten. ‘Gelukkig zijn er al heel lang zoute gebieden in Zeeland, en die gebruiken we om de Zeeuwse identiteit aan te spreken’, vervolgt Sophia.
De twee probeerden de Zeeuwen te laten zien dat de zee eigenlijk al heel lang bij Zeeland hoort en dat het logisch is dat de zee gebruik wordt voor de visteelt. Samen maakten de jonge onderzoekers een toekomstscenario voor een areaal van tienduizend hectare zoute polder, dat nu nog akkerland is. Daarin staan historische landschapselementen centraal en houden ze rekening met de sterke band die Zeeuwen hebben met hun land. ‘In Zeeland is veel akkerbouw, maar daarvan zijn de natuurwaarden heel laag’, aldus Sophia. ‘Vogels kunnen bijvoorbeeld niet op de akkers rusten. Door de visvijvers van het productiebedrijf te omgeven met groen kun je de lokale natuur ondersteunen.’
Karim: ‘Dit scenario past in het provinciale plan om de aquacultuur in dit gebied uit te breiden. Boeren werken in het nieuwe model samen en delen faciliteiten en risico’s. Het is een scenarioschets voor 2030 en is zeker niet alleen bedoeld voor Zeeland, maar het kan een voorbeeld zijn voor dit soort gebieden wereldwijd. Zoutwaterteelten zijn een oplossing voor kustgebieden in de toekomst.’
