Profielwerkstuksuggesties

Één van de basisveronderstellingen uit de klassieke economische theorie is dat mensen zich egoïstisch en rationeel gedragen. Gedragseconomen onderzoeken wat er gebeurt wanneer deze basisveronderstelling losgelaten wordt en men gaat kijken naar hoe mensen zich werkelijk gedragen. Het blijkt dat mensen zich veel minder egoïstisch en rationeel gedragen dan de theorieën veronderstellen. In 2002 wonnen de Amerikaanse onderzoekers Vernon Smith en Daniel Kahneman de Nobelprijs voor de Economie voor hun baanbrekende werk op dit gebied. In zijn onderzoek naar marktwerking vond Smith dat het Engelse veilingsysteem met oplopende prijzen tot een hogere eindprijs leidt dan het systeem met aflopende prijzen zoals dat bijvoorbeeld in Nederland gebruikt wordt. Kahneman introduceerde psychologische elementen in de economische wetenschap en introduceerde hiermee de term psychologische economie binnen de experimentele economie. Één van zijn bevindingen was dat mensen zich heel anders gaan gedragen wanneer er verlies dreigt te ontstaan. Veel mensen vinden financieel verlies namelijk dermate vervelend dat ze elke vorm van rationeel gedrag vergeten en onlogisch gaan handelen.

Algemene bronnen

• Doen wij genoeg psychologie in het risico management?
  Een artikel uit 2003 van Drs. C.J. Coumou over het werk waarmee Daniel Kahneman zijn Nobelprijs won. Het artikel behandelt Kahnemans werk aan rationaliteit binnen het menselijk handelen en zijn bijdrage aan het vakgebied der risicomanagement.
  
• Economie en Psychologie
  Een artikel uit 2002 van Eric van Damme (Universiteit van Tilburg). Het artikel gaat over het werk van Nobelprijswinnaar Daniel Kahneman en behandelt onder andere de volgende vragen:
  - Wat hebben economie en psychologie met elkaar te maken?
  - Leidt concurrentie tot “the survival of the smartest”?
  - Waarom wint een psycholoog de Nobelprijs voor de economie?
  - Waarom zijn aandelenkoersen zo beweeglijk?
  
• De valkuilen in ons denken
  Artikel van Marc Meulemans en Jan Verplaetse, 1998, Skepter 11(1)
  De mens is niet zo rationeel als veel van ons graag zouden geloven. Verschillende studies hebben aangetoond dat mensen vaak op een systematische en voorspelbare wijze denkfouten maken. Menselijke redeneringen steunen niet zozeer op de regels van de logica, als wel op eenvoudige denkstrategieën die leiden tot vooroordelen en illusies.
  
• Rekenen met Gigerenzer
  Boekbespreking door Harald Merckelbach van het boek 'Calculated risks: How to know when numbers deceive you’ van Gerd Gigerenzer. De boekbespreking verscheen in 2002 in het tijdschrift Skepter. Het boek gaat over de bevindingen van Tversky en Kahneman dat veel mensen, onder wie ook specialisten als artsen, slecht zijn in het interpreteren van kansen. Hiermee waren zij de grondleggers van de psychologie van de cognitieve vertekeningen ('cognitive biases'). Deze tak van psychologie onderzoekt hoe mensen zich gedragen wanneer ze keuzes moeten maken in situaties die een taxatie van kansen vereisen.